In het voormalige stalgedeelte van een monumentale boerderij is een woning ontworpen waarin de oude houtconstructie meteen de maat aangeeft. Wie hier een monumentale boerderij wil verbouwen, begint niet bij het wegwerken van de sporen van het verleden, maar bij het lezen ervan. De scheve kopgevel bleef staan, terwijl het potdekselwerk weer over de volle gevel is teruggebracht. Binnen lopen de zichtbare houten gebinten door tot in de ruimte en sturen ze de indeling, de zichtlijnen en de plaats van het maatwerk.

De stal als uitgangspunt voor de nieuwe woning

De voormalige stal is niet gladgetrokken tot een neutrale binnenruimte. Juist de overblijvende constructie blijft zichtbaar, met balken die diep in het plafondbeeld snijden en een open leefruimte die daaromheen is opgebouwd. Dat maakt de verbouwing voormalige stal leesbaar in elke stap van het ontwerp. Een lange eettafel staat vrij in het midden, terwijl de keuken aan één zijde is geordend. De ruimte voelt daardoor niet opgelegd; de bestaande verhoudingen blijven het vertrekpunt.

De grootste opgave lag in het behoud van de oude spanten. Hun positie bepaalde waar kasten konden komen, hoe hoog de lijnen van het plafond mochten doorlopen en waar de openingen in de ruimte moesten vallen. In plaats van de constructie weg te werken, is ze onderdeel geworden van het interieur. De houten delen lopen zichtbaar door boven de leefruimte en geven structuur aan het geheel. Zo krijgt woning verbouwen met behoud van spanten hier een heel concrete betekenis: de spanten zijn geen decor, maar dragende onderdelen van de compositie.

Potdekselwerk en scheve kopgevel behouden

Van buiten blijft de boerderij herkenbaar door de scheve kopgevel en het potdekselwerk dat opnieuw over de gevel is aangebracht. Die keuze sluit aan op de oorspronkelijke aanblik van het gebouw, zonder het verleden letterlijk te kopiëren. Het hout vormt een rustige laag rond het metselwerk en laat de kopgevel zijn eigen lijn houden. In de uitwerking van deze potdekselwerk gevel ligt de nadruk niet op versiering, maar op herstel van het ritme dat het gebouw al had.

Diezelfde terughoudendheid zie je binnen terug. Waar de constructie oud is, zijn de toevoegingen strak en sober gehouden. De overgang tussen de oorspronkelijke balken en het maatwerk is zorgvuldig getekend, maar nooit nadrukkelijk. Het resultaat is een woning in een monumentale boerderij waarin de constructie zichtbaar blijft en tegelijk ruimte geeft aan een nieuw dagelijks gebruik. De houten gebinten bepalen het ritme, de rest voegt zich daar naar.

Robuuste materialen in een open leefruimte

Onder de houten spanten ligt een egaline smeervloer die het licht zacht laat glijden over de vloer. Dat vlakke oppervlak legt geen nadruk op zichzelf, maar ondersteunt juist de houten structuur bovenin. Donkere houten accenten sluiten daarop aan, vooral in het maatwerk en in de afwerking rond de keuken. De combinatie van grijs, zwart en donker hout maakt de ruimte nuchter van toon, zonder hard te worden. De materialen zijn gekozen om het monument niet te overstemmen, maar om het als geheel leesbaar te houden.

De keuken is onderdeel van die open leefruimte en niet los daarvan ontworpen. Een eiland vormt het midden van de opstelling, met daaromheen vlakke fronten in grijs en zwart. De rechte lijnen van het maatwerk contrasteren met de onregelmatigheden van de oude balken erboven. Ook de zwarte schouw en de zichtbare leidingen geven de ruimte een duidelijke richting. In deze keuken op maat met eiland gaat het minder om losstaande elementen dan om hoe zij zich verhouden tot de constructie en de loop van het licht.

Keuken en maatwerk onder de balken

Het maatwerk volgt de breedte van de ruimte en laat openingen vrij waar de balken het plafond domineren. Daardoor blijven de zichtbare houten gebinten voortdurend aanwezig, ook wanneer je aan het eiland staat of langs de hoge kasten loopt. De nis met verlichting en de strakke fronten in grijs en zwart brengen rust in het aanzicht, terwijl de donkere houten accenten het materiaalpalet verbinden met de oude constructie. Zo ontstaat een open leefruimte met maatwerk waarin de indeling direct samenhangt met het gebouw zelf.

In de woonzone zorgt het raam met verticale lamellen voor een gefilterd zicht naar buiten. De lichtval is daardoor minder hard, en de grote houten delen krijgen meer diepte. Verzonken plafondspots vullen dat aan zonder de constructie te overschreeuwen. Het plafond blijft rustig van toon, terwijl de schaduwen langs de balken lopen. De zichtlijnen blijven lang, maar worden telkens onderbroken door een kolom, een balk of de rand van een kast, waardoor de ruimte niet vlak oogt.

Hout, metaal en grijstinten van dichtbij

De close-ups laten zien hoe direct de bestaande houtstructuur is meegenomen. In het oppervlak van de balken zijn nerf, kleine putjes en oneffenheden nog goed zichtbaar. Een roestbruin metalen verbindingsdeel markeert een overgang tussen houtdelen en maakt duidelijk waar de constructie is hersteld of aangepast. Dat soort details zegt meer dan een beschrijving van stijl. Ze tonen hoe de woning is verbouwd met respect voor wat er al was, zonder de sporen van gebruik glad te poetsen.

Ook de donkere en grijze maatwerkkasten spelen een duidelijke rol in het interieur. Hun vlakke fronten houden zich op de achtergrond, zodat de houten spanten het beeld kunnen dragen. In de keuken en de leefruimte wisselen matte en gladde vlakken elkaar af: hout, zwart metaal, grijs frontwerk en een vloer in egaline-look. Die afwisseling is terug te zien in de haardpartij, de nisverlichting en de tafelbladen, waar de nerf van het hout zichtbaar blijft en niet wordt verstopt onder een dikke afwerking.

Een monument dat leesbaar blijft

Wat deze monumentale boerderij verbouwen interessant maakt, is niet een spectaculaire ingreep, maar de manier waarop oud en nieuw elkaar ruimte laten. De scheve kopgevel blijft een herkenningspunt, het potdekselwerk brengt de buitenzijde terug naar de maat van vroeger, en binnen geven de oude spanten richting aan de plattegrond. Daar tussendoor liggen de egaline smeervloer, de donkere houten accenten en het strakke maatwerk. De woning behoudt zo de sporen van de stal, terwijl de open leefruimte een helder en bruikbaar interieur krijgt.